Κύθηρα ή αλλιώς Τσιρίγο ….Το νησί της Κυθέρειας Αφροδίτης με τις τόσες εναλλαγές στα τοπία του, τις σπάνιες φυσικές ομορφιές, την πλούσια βλάστηση, τα σπήλαια και τα φαράγγια, τις βραχώδεις και απότομες περιοχές που καταλήγουν σε δαντελωτές ή και σε απόκρημνες ακτές με κρυστάλλινα γαλαζοπράσινα νερά. Όλα τα στοιχεία της φύσης αρμονικά συνδυασμένα μεταξύ τους συνθέτουν ένα μοναδικό σκηνικό.
Το νησί δεν έχει προβληθεί τόσο πολύ σε τουριστικό επίπεδο όσο άλλα νησιά, όμως τα τελευταία χρόνια, αποκτά ολοένα και περισσότερους επισκέπτες που το επιλέγουν για τις διακοπές, καθώς προσφέρει τα πάντα.
Πρωτεύουσα του νησιού είναι τα ΚΥΘΗΡΑ ή ΧΩΡΑ. Είναι κτισμένη γύρω από το Μεσαιωνικό Κάστρο, κτίσμα του 1503, πάνω σ’ ένα βραχώδες ύψωμα. Τη γραφική εικόνα της Χώρας συνθέτουν τα στενά σοκάκια και τα κάτασπρα σπιτάκια, χτισμένα το ένα κοντά στο άλλο, ενώ ανεβαίνοτας προς το Κάστρο, συναντάει κανείς παλιά αρχοντικά , ενετικά κτίρια που είχαν κτιστεί επί αγγλοκρατίας και αρκετές βυζαντινές εκκλησίες.
Στην πλατεία της Χώρας βρίσκεται το δημαρχείο και οι τράπεζες, ενώ στα σοκάκια θα βρεί κανείς μικρά γραφικά μαγαζάκια κάθε είδους.
Στο Ενετικό Κάστρο, στεγάζεται και το Ιστορικό Αρχείο Κυθήρων που διατηρεί σημαντικά έγγραφα του 16ου αιώνα.
Αξίζει να επισκεφθεί κανείς και το Αρχαιολογικό Μουσείο Κυθήρων στην είσοδο της Χώρας (τηλ. 27360 31739) όπου φιλοξενούνται σημαντικά εκθέματα, όπως : δείγματα προϊστορικών αγγείων μινωικής και μυκηναϊκής περιόδου, κεραμικά, μαρμάρινα γλυπτά, επιγραφές και άλλα.
2,5 χιλιόμετρα νότια, βρίσκεται το επίνειό της, το ΚΑΨΑΛΙ με το όμορφο λιμάνι που χωρίζει τη μικρή χερσόνησο στα δύο. Παρουσιάζει μεγάλη κίνηση και η τουριστική υποδομή είναι πολύ καλή : ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα διαμερίσματα και δωμάτια παρέχουν άνετη διαμονή στους επισκέπτες, ενώ υπάρχουν πολλές ταβέρνες, εστιατόρια, καφε και πολλά μπαράκια καθώς η νυχτερινή ζωή χαρακτηρίζεται από έντονους ρυθμούς.

Σε μικρή απόσταση, στο λόφο Γκρεμνό, βρίσκεται το μοναστήρι του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, όπου μόνασε ο Άγιος και άρχισε τη συγγραφή της Αποκάλυψης, πριν πάει στην Πάτμο.
4 χιλιόμετρα βόρεια της πρωτεύουσας, βρίσκεται ο παραδοσιακός οικισμός ΛΙΒΑΔΙ με αρκετά αρχοντικά από την εποχή της αγγλοκρατίας. Υπάρχει επίσης η αξιόλογη εκκλησία του Αγίου Ανδρέα με τοιχογραφίες του 12ου αιώνα.
Ο οικισμός θεωρείται κομβικό σημείο, καθώς περιβάλλεται από άλλους μικρότερους οικισμούς και βρίσκεται πάνω στον κεντρικό δρόμο. Υπάρχουν πολλά καταστήματα, εστιατόρια, καφέ, μικρά ξενοδοχεία και ενοικιαζόμενα δωμάτια.
Λίγο μετά το Λιβάδι, συναντάμε τον οικισμό ΚΑΛΑΜΟΣ που εξελίσσεται σε τουριστικό κέντρο, καθώς έχει το προτέρημα να βρίσκεται ανάμεσα σε τρεις παραλίες. Λειτουργούν ενοικιαζόμενα δωμάτια και διαμερίσματα που παρέχουν στους παραθεριστές όλες τις ανέσεις.
Σε μικρή απόσταση, βρίσκεται η πέτρινη γέφυρα στο Κατούνι με 13 τόξα, έργο των Άγγλων, το μοναστήρι της Αγίας Ελέσας, το μοναστηριακό συγκρότημα της Παναγίας της Μυρτιδιώτισσας και η βυζαντινή εκκλησία του Αγίου Δημητρίου. Στις 24 Σεπτεμβρίου, ημέρα εορτασμού της μονής της Παναγίας της Μυρτιδιώτισσας, συγκεντρώνεται πλήθος πιστών.
Στα βορειοανατολικά της Χώρας, συναντάμε τον ΑΒΛΕΜΟΝΑ, παραθαλάσσιο χωριό – ίσως το πιο όμορφο στο νησί – με το βενετσιάνικο κάστρο Καστέλο, στην είσοδο του λιμανιού του. Επίσης, αξίζει να δει κανείς το κτίριο με το ηλιακό ρολόι, στον κολπίσκο πίσω από το χωριό. Στο χωριό λειτουργούν πολλά ενοικιαζόμενα δωμάτια, εστιατόρια και καφέ.

Στα δυτικά, βρίσκεται η ΠΑΛΑΙΟΠΟΛΗ με υπολείμματα αρχαίων τάφων και κτιρίων. Στην περιοχή αυτή, βρισκόταν η αρχαία πόλη Σκάνδεια, η οποία απ’ ότι λέγεται βυθίστηκε μετά από σεισμούς. Πιστεύεται ότι στα ανοιχτά της παραλίας γεννήθηκε η θεά Αφροδίτη.
Βορειότερα, συναντάμε τον παραδοσιακό οικισμό ΔΙΑΚΟΦΤΙ με όμορφη αμμουδιά και την Αγία Μονή, κτίσμα του 1840. Είναι αφιερωμένη στο Σωτήρα Χριστό και γιορτάζει στις 6 Αυγούστου, όπου και διοργανώνεται παραδοσιακό πανηγύρι.
Σε απόσταση 15 χιλιομέτρων βορειοδυτικά της Χώρας, βρίσκεται το παραδοσιακό χωριό ΜΥΛΟΠΟΤΑΜΟΣ. Έχει πλούσια βλάστηση και άφθονα νερά, στενά σοκάκια με σπίτια παραδοσιακής αρχιτεκτονικής. Πολύ γραφική η πλατεία του χωριού με τα πλατάνια, το παραδοσαικό καφενείο και την εκκλησία.
Αξιόλογο είναι το βενετσιάνικο κάστρο του με τις εκκλησίες και, σε μικρή απόσταση από το χωριό, το σπήλαιο της Αγίας Σοφίας με εντυπωσιακούς σταλακτίτες και σταλαγμίτες. Στον προθάλαμο του σπηλαίου βρίσκεται ο ομώνυμος ναός με το τέμπλο με αγιογραφίες του 18 ου αιώνα.
Βορειότερα, συναντάμε το μοναστήρι της Παναγίας της Ορφανής χτισμένο σε σπηλιά με όμορφο ξυλόγλυπτο τέμπλο.
Το μεγαλύτερο χωριό του νησιού είναι ο ΠΟΤΑΜΟΣ που απέχει 19 χιλιόμετρα βόρεια από την πρωτεύουσα. Έχει παραδοσιακά σπίτια και αξιόλογες εκκλησίες.

Σε μικρή απόσταση από τον Ποταμό, βρίσκεται ο μικρός οικισμός ΑΡΩΝΙΑΔΙΚΑ. Στην περιοχή λειτουργούν πολλά ενοικιαζόμενα δωμάτια που παρέχουν όλες τις ανέσεις, σε όσους αποζητούν μιά ήσυχη και ευχάριστη διαμονή.
9 χιλιόμετρα ανατολικά του Ποταμού, βρίσκεται η Παλαιόχωρα, που κτίστηκε τον 12ο αιώνα και αφιερώθηκε στον Άγιο Δημήτριο. Εδώ κατέφυγαν οι κάτοικοι από την πρωτεύουσα προκειμένου να αποφύγουν τις πειρατικές επιδρομές. Καταστράφηκε το 1537 από τον Μπαρμπαρόσα και από τότε δεν ξανακατοικήθηκε ποτέ.
Επίνειο του Ποταμού και κύριο λιμάνι του νησιού είναι η ΑΓΙΑ ΠΕΛΑΓΙΑ. Παρουσιάζει αυξημένη τουριστική κίνηση, έχει ωραίες παραλίες και άριστη τουριστική υποδομή.

ΠΑΡΑΛΙΕΣ
Στα βόρεια του νησιού, κοντά στο χωριό Καραβάς υπάρχει η πανέμορφη και ήσυχη παραλία Πλατειά Άμμος με άμμο και βότσαλο. Είναι ιδανική για ηρεμία, καθώς σπάνια μαζεύει πολυκοσμία καθώς είναι λίγο απομακρυσμένη. Στην περιοχή υπάρχουν λίγα ενοικιαζόμενα δωμάτια και ταβέρνες.
Στην Αγία Πελαγία πολύ όμορφη είναι η ομώνυμη και άρτια οργανωμένη παραλία με ψιλή άμμο και πεντακάθαρα νερά. Σε μικρή απόσταση από τον οικισμό , βρίσκεται η παραλία Φυρή Άμμος με την χαρακτηριστική κοκκινωπή αμμουδιά, η παραλία του Λορέντζου την οποία προτιμούν οι γυμνιστές και της Λαγκάδας στην οποία καταλήγει το φαράγγι της Παλαιόχωρας.
Στο Διακόφτι η παραλία έχει κάτασπρη άμμο και απίστευτα ρηχά νερά. Ιδανική για οικογένειες με μικρά παιδιά.
Η παραλία στο Καλαδί είναι ότι πιο μαγευτικό υπάρχει στο νησί. Ερημική και φιλόξενη συνάμα, άκρως ειδυλλιακή , με βότσαλο και κρυστάλλινα νερά.

Η μεγαλύτερη παραλία του νησιού είναι αυτή της Παλαιόπολης, μήκους 1100 μέτρων. Απέραντη αμμουδιά με λίγα βότσαλα και πεντακάθαρα νερά.
Ρομαντική και λίγο άγρια είναι η Κομπονάδα, στα ανατολικά του νησιού. Πολύ βαθιά με μεγάλα βότσαλα και κρυστάλλινα νερά.
Ο Άγιος Λευτέρης βρίσκεται στα δυτικά των Κυθήρων και είναι μιά ήσυχη βοτσαλωτή παραλία, απ’ όπου μπορεί κανείς να απολαύσει ένα ειδυλλιακό ηλιοβασίλεμα.
Στα νοτιοδυτικά, υπάρχει η ερημική παραλία Μελιδόνι, ιδανική για όσους επιθυμούν ηρεμία και χαλάρωση. Συνδέεται με χωματόδρομο με το χωριό Δρυμώνας.
Στο νοτιότερο άκρο του νησιού είναι η μικρή αλλά πολυσύχναστη παραλία Χαλκός. Βότσαλα και άμμος σε συνδυασμό με τα πεντακάθαρα νερά της, συνθέτουν το υπέροχο σκηνικό.
ΓΕΙΤΟΝΙΚΑ ΝΗΣΙΑ
ΑΝΤΙΚΥΘΗΡΑ : Μικρό νησί μεταξύ Κυθήρων και Κισσάμου Κρήτης, με ένα και μοναδικό οικισμό, τον Πόταμο. Έχει έκταση περίπου 22 τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Στο νοτιοδυτικό άκρο του νησιού, στο ακρωτήριο Απολυτάρας, βρίσκεται ο ομώνυμος φάρος που κτίστηκε το 1926. Η πρόσβαση γίνεται δια θαλάσσης ή από μονοπάτι.
Πολύ όμορφες, παρθένες παραλίες στο νησί είναι ο Ξηροπόταμος στα ανατολικά του Πόταμου, τα Χάλαρα και η μοναδική Καμαρέλα μέσα σε ένα υπέροχο σκηνικό από βράχους και ένα μικρό κολπίσκο.
Ο ιερός ναός του Αγίου Μύρωνος, προστάτη του νησιού έχει ένα υπέροχο ξυλόγλυπτο τέμπλο με εικόνες του Χριστού, της Παναγίας και του ίδιου του Αγίου που αποτελεί το ιερότερο κειμήλιο στα Αντικύθηρα.
Στις 17 Αυγούστου, γίνεται στο νησί μεγάλο τοπικό πανηγύρι προς τιμή του Αγίου Μύρωνος, του πολιούχου του νησιού.
ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού πραγματοποιούνται στα Κύθηρα διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις που διοργανώνει ο δήμος, όπως καλλιτεχνικές εκθέσεις, θεατρικές παραστάσεις και άλλες.
Στις 6 Αυγούστου γίνεται ο «χορός του Αβλέμονα» στο γραφικό λιμανάκι του χωριού. Άλλες σημαντικές εκδηλώσεις είναι η Γιορτή Κρασιού στα Μητάτα, η Γιορτή Βρύσης στα Βιαράδικα και άλλες.
Με μεγάλη λαμπρότητα γιορτάζεται το Πάσχα σε ολόκληρο το νησί.
ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ
Το αγνό θυμαρίσιο μέλι που παράγει το νησί θεωρείται από τα καλύτερα σε ποιότητα. Άλλα τοπικά προϊόντα εξαιρετικής ποιότητος που παράγονται στα Κύθηρα είναι το κρασί και το ελαιόλαδο.
Στις αγορές του νησιού μπορεί κανείς να προμηθευτεί παραδοσιακά τοπικά προϊόντα όπως παξιμάδια, τυρί, αρωματικά βότανα και παραδοσιακά γλυκά.