Στα ανατολικά του Ηρακλείου, συναντάμε την κωμόπολη ΝΕΑΠΟΛΗ στο νομό Λασιθίου. Απέχει 15 χιλιόμετρα από τον Άγιο Νικόλαο την πρωτεύουσα του νομού. Βρίσκεται στην καρδιά μιάς εύφορης πεδιάδας με ελιές και περιβόλια. Έχει καλή ρυμοτομία και φαρδείς δρόμους.
Στο κέντρο της πόλης, υψώνεται ο επιβλητικός Ναός της «Μεγάλης Παναγίας». Στον περίβολό της, υπάρχει ο τάφος του Ζερβονικόλα, οπλαρχηγού της Κρητικής Επανάστασης. Γιορτάζει στις 15 Αυγούστου οπότε οργανώνονται τριήμερες εορταστικές εκδηλώσεις με καλλιτεχνικό και πνευματικό περιεχόμενο, λαϊκούς χορούς και αθλητικούς αγώνες. Γενικά η Νεάπολη είναι από τις περισσότερο αξιοεπίσκεπτες πόλεις της Κρήτης τόσο για την φυσική ομορφιά της ,όσο και για τα ιστορικά γεγονότα που την συνδέουν με το ένδοξο παρελθόν και την γύρω περιοχή.
Από την Νεάπολη μπορεί να επισκεφθεί κανείς τον αρχαιολογικό χώρο της Δρήρου, ένα από τους πιο σημαντικούς της Κρήτης.
Στον αρχαιολογικό χώρο, υπάρχουν τα ερείπια του ναού του Απόλλωνα και της αρχαίας αγοράς. Οι ανασκαφές έφεραν στο φως τρία χάλκινα αγάλματα θεών, που χρονολογούνται στον 7ο π.Χ. αιώνα και πιστεύεται ότι παριστάνουν θεότητες.
Η ΜΙΛΑΤΟΣ είναι ένα πανέμορφο παραδοσιακό χωριό που απέχει 32 χλμ. από τον Άγιο Νικόλαο. Το χωριό διατηρεί το δωρικό τύπο του ονόματος της αναλλοίωτο και είναι κτισμένο στην ίδια θέση με την αρχαία ομώνυμη πόλη. Σε μικρή απόσταση βορειοανατολικά, σε απόκρημνη χαράδρα, βρίσκεται το σπήλαιο της Μιλάτου με πλούσιο διάκοσμο από σταλακτίτες και σταλγμίτες. Έχει οχτώ εισόδους σε μήκος 40 μ., σε τρία διαφορετικά οριζόντια επίπεδα Στο σπήλαιο υπάρχει και εκκλησάκι αφιερωμένο στον Άγιο Θωμά. Σε απόσταση 1 χλιομέτρου από το χωριό, βρίσκεται η πανέμορφη παραλία της Μιλάτου, με ανοιχτή και καθαρή θάλασσα. Στην περιοχή λειτουργουν ενοικιαζόμενα διαμερίσματα και δωμάτια.
Ο ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ είναι η κοσμοπολίτικη πρωτεύουσα του νομού Λασιθίου, σημαντικό εμπορικό, διοικητικό, πολιτιστικό και τουριστικό κέντρο. Είναι μιά σύγχρονη πόλη χτισμένη στη βορειοδυτική άκρη του κόλπου Μιραμπέλου. Κάθε χρόνο συγκεντρώνει μεγάλο αριθμό επισκεπτών, λόγω των πλούσιων αξιοθεάτων της περιοχής , των πολλών και υψηλής στάθμης τουριστικών καταλυμάτων και της πολύ ζωντανής νυχτερινής διασκέδασης.

Η πόλη έχει επεκταθεί προς όλες τις κατευθύνσεις και ιδιαίτερα προς τα Χαβάνια και την Αμμουδάρα,οικισμούς που έχουν εξελιχθεί σε αυτόνομα τουριστικά κέντρα. Στο λιμάνι της πόλης συνωστίζονται πλοία, βάρκες και εκδρομικά καΐκια, που πραγματοποιούν καθημερινά δρομολόγια και εκδρομές προς τη γειτονική Ελούντα και το νησάκι Σπιναλόγκα. Σήμα κατατεθέν του Αγίου Νικολάου είναι η λίμνη Βουλισμένη στο κέντρο του, που επικοινωνεί με τη θάλασσα με διώρυγα. Τα δύο τμήματα της πόλης συνδέονται μεταξύ τους με γέφυρα. Είναι ιδιαίτερα γραφικό κομμάτι της πόλης με πολλά υπαίθρια καφέ και εστιατόρια κατά μήκος των ακτών.
Ο Άγιος Νικόλαος είναι χτισμένος στη θέση που υπήρχε κατά τους αρχαίους χρόνους, η πολίχνη Λατώ. Αξίζει να επισκεφθεί κανείς το Αρχαιολογικό Μουσείο της πόλης που αποτελείται από 8 αίθουσες όπου στεγάζονται ευρήματα από περιοχές της Ανατολικής Κρήτης, καθώς και το Λαογραφικό Μουσείο που περιέχει σπουδαία δείγματα λαϊκής τέχνης, υφαντά, κεντήματα και ενδυμασίες.
Στα δυτικά της πόλης του Αγίου Νικολάου, κοντά στα σύνορα των νομών Ηρακλείου και Λασιθίου, εκτείνεται το Οροπέδιο του Λασιθίου με τους γραφικούς ανεμόμυλους να δουλεύουν συστηματικά για την άρδευση της εύφορης πεδιάδας, έκτασης 25.000 στρεμμάτων περίπου. Κυκλικά, γύρω από το οροπέδιο βρίσκονται τα χωριά Λαγού, Πικιανό, Άγιος Χαράλαμπος, Κάτω Μετόχι,Πλάτη και Ψυχρό.
Σε απόσταση 1 χλιομέτρου δρόμος συναντάμε το τουριστικό περίπτερο και το χώρο στάθμευσης των αυτοκινήτων. Ακολουθώντας με τα πόδια μονοπάτι μήκους ενός χιλιομέτρου, φθάνουμε στην είσοδο του ΔΙΚΤΑΙΟΥ ΑΝΤΡΟΥ, σε ύψος 1.025 μέτρων. Από τα αρχαιολογικά ευρήματα έχει διαπιστωθε’ι ότι το σπήλαιο αυτό υπήρξε χώρος λατρείας από τη Μεσομινωική έως την Αρχαϊκή εποχή. Αποτελείται από ένα μεγάλο θάλαμο χωρισμένο σε τέσσερα μικρότερα διαμερίσματα, όλα με πλούσιο σταλακτιτικό και σταλγμιτικό διάκοσμο και στο νότιο τμήμα του οποίου υπάρχει μικρή λίμνη.
Ο κύκλος γύρω από το οροπέδιο συνεχίζεται με τα χωριά Μαγουλάς, Καμινάκι, Άγιος Γεώργιος – όπου σε μικρή απόσταση βρίσκεται η Μονή Κρουσταλλένιας αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου , χτισμένη σε επιβλητικό κατάφυτο λόφο – και Τζερμιάδο που είναι το μεγαλύτερο χωριό και βρίσκεται σε απόσταση 75 χιλιομέτρων από το Ηράκλειο. Στα ανατολικά του χωριού, βρίσκεται το σπήλαιο της Τράπεζας ή Κρόνειον, όπου ο γνωστός αρχαιολόγος Sir Arthur Evans ανακάλυψε σπουδαία ευρήματα.
Οι ακτές στα βόρεια του Αγίου Νικολάου είναι από τις πιο πολυσύχναστες και τουριστικά περισσότερο αξιοποιημένες της Κρήτης.
Οι κυριότεροι παραθεριστικοί οικισμοί είναι το ΣΧΙΣΜΑ, η ΕΛΟΥΝΤΑ και η ΠΛΑΚΑ.
Η γραφική ΕΛΟΥΝΤΑ αρχίζει να εντυπωσιάζει από τη στιγμή που ο επισκέπτης την ατενίζει από ψηλά, εκεί που βρίσκεται το εκκλησάκι της Ευαγγελίστριας. Η Ελούντα διατηρεί σχεδόν αναλλοίωτο το αρχαίο όνομά της και βρίσκεται στην ίδια θέση με τον αρχαίο οικισμό Ολούντα (ή Ολούς).
Η Ελούντα είναι ένα κοσμοπολίτικο, τουριστικό κέντρο παγκοσμίως γνωστό από τα μεγάλα, πολυτελή ξενοδοχειακά συγκροτήματα και τη μαγευτική παραλία της. Το θέρετρο βρίσκεται σε τέτοια θέση που έχει θέα στον όρμο της Ελούντας. Έχει αμμουδιές με ψιλή άμμο, πολλά εξαιρετικά εστιατόρια, έντονη νυχτερινή ζωή και γραφική θέα στο νησάκι της Σπιναλόνγκα.
Σε μικρή απόσταση, βρίσκεται ο παραθαλάσσιος οικισμός ΣΧΙΣΜΑ που συγκεντρώνει μεγάλη τουριστική κίνηση.
1 5 χιλιόμετρο βόρεια της Ελούντας, συναντάμε τον ψαράδικο οικισμό ΠΛΑΚΑ με λιμανάκι. Στην περιοχή λειτουργούν ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα διαμερίσματα και δωμάτια και ταβέρνες. Η παραλία της Πλάκας είναι σχετικά μικρή και χωρίς πολύ κόσμο.Από την Ελούντα και από την Πλάκα γίνονται καθημερινά εκδρομές με καΐκι στη Σπιναλόγκα, το απένατι νησάκι.
Η ΣΠΙΝΑΛΟΓΚΑ (ή Καλυδών), βρίσκεται απέναντι από τις ακτές της Πλάκας. Εκεί οι Βενετοί έκτισαν το 1579, ένα πανίσχυρο φρούριο, ερείπια του οποίου σώζονται μέχρι σήμερα. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα της Κρήτης που μαζί με τα φρούρια της Γραμπούσας και της Σούδας ήταν τα μοναδικά σε ολόκληρο το νησί που δεν έπεσαν στα χέρια των Τούρκων το 1669. Παρέμειναν για μισό αιώνα ακόμα στην κυριαρχία των Βενετών και μόλις το 1715 περιήλθαν στους Τούρκους μετά από συνθηκολόγηση. Το 1905 χρησιμοποιήθηκε ως τόπος διαμονής των λεπρών της Κρήτης. Το 1957 έκλεισε καθότι ανακαλύφθηκαν αντιβιοτικά φάρμακα για την ίαση της νόσου. Οι κατοικίες των χανσενικών σώζονται μέχρι σήμερα.

Σε απόσταση 18 χλιομέτρων νοτιοανατολικά από τον Άγιο Νικόλαο, βρίσκεται ο αρχαιολογικός χώρος των Γουρνιών, όπου ανακαλύφθηκε ένας ολόκληρος μινωικός οικισμός.
Ανατολικά είναι ο παραθαλάσσιος οικισμός ΠΑΧΕΙΑ ΑΜΜΟΣ με υπέροχη παραλία και καθαρά νερά. Εδώ είναι το πιο στενό σημείο της Κρήτης με πλάτος 14 χιλιόμετρα.
Αφού περάσουμε διάφορα όμορφα χωριά, ο δρόμος που συνδέει τον Άγιο Νικόλαο με τη Σητεία περνάει από τον οικισμό Χαμέζι, σε μικρή απόσταση από τον οποίο βρέθηκε η μινωική οικία Χαμεζίου, προϊστορική κυκλική οικία με φρουριακή διάταξη.
Η ΣΗΤΕΙΑ βρίσκεται 69 χιλιόμετρα ανατολικά του Αγίου Νικολάου. Είναι ένα γραφικό λιμάνι χτισμένο αμφιθεατρικά στη δυτική πλευρά του όρμου Σητείας, στη θέση της αρχαίας Ητείας.
Το λιμάνι της πόλης είναι το καλύτερο στην ανατολική πλευρά του νησιού και μπορεί να φιλοξενήσει τόσο μικρά αλιευτικά σκάφη όσο και μεγαλύτερα εμπορικά και επιβατικά πλοία. Γύρω από το λιμάνι υπάρχουν αρκετά εστιατόρια και ταβέρνες καθώς και πολλές καφετέριες.

Ανατολικά του λιμανιού της Σητείας υπάρχει μια απέρνατη αμμώδης παραλία όπου να φθάσει κανείς και με τα πόδια από την πόλη. Η πόλη διαθέτει αεροδρόμιο, από όπου η πόλη συνέεται με την Αθήνα και κάποια νησιά της Δωδεκνήσου.
Η Σητεία είναι μια όμορφη πόλη με ξενοδοχεία όλων των κατηγοριών, ταβέρνες, μεζεδοπωλεία, καφετέριες και μπαράκια.
Στα ανατολικά της βρισκόταν το βενετσιάνικο φρούριο του οποίου σήμερα σώζονται ελάχιστα λείψανα. Το φρούριο του κάστρου, ή Καζάρμα αποτελούσε το στρατώνα της φρουράς ή το διοικητήριο κατά την Ενετοκρατία, ένα δηλαδή από τα οικοδομήματα της Μεσαιωνικής Σητείας η οποία περιβαλλόταν με τείχος.
Στο Αρχαιολογικό Μουσείο της πόλης (τηλ. 2843023917) εκτίθενται σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα της περιοχής, ενώ το Λαογραφικό στεγάζει σπουδαία εκθέματα. Στο Αρχαιολογικό Μουσείο υπάρχει πολύτιμη συλλογή αγγείων, πήλινες πινακίδες της Γραμμικής Α γραφής που βρέθηκαν στο αρχειοφυλάκιο της Ζάκρου, ειδώλια από ιερά κορυφής, ένα στεμφυλοπιεστήριο νεοανακτορικής περιόδου, ένας ελληνιστικός μύλος για άλεση σιτηρών κ.α.
Στο Λαογραφικό μουσείο εκτίθενται περίφημα κεντήματα υφαντά εξαιρετικής τέχνης, ξυλόγλυπτα, τοπικές ενδυμασίες, οικοσκευές εικόνες και άλλα είδη δίνουν μια παραστατική εικόνα της παλιάς ζωής των κατοίκων της Σητείας.
Ανατολικά της πόλης συναντάμε την Αγία Φωτιά. Κοντά στην περιοχή ανακαλύφθηκε μιά ολόκληρη νεκρόπολη με πολλούς θαλαμοειδείς και λακκοειδείς τάφους, το ιστορικό καστρομοναστήρι Τοπλού (ή Παναγία Ακρωτηριανή μία από τις σημαντικότερες και πλουσιότερες μονές της Κρήτης με καλοδιατηρημένες τοιχογραφίες του 14ου αιώνα.
7 χιλιόμετρα βορειοανατολικά βρίσκεται το ΒΑΪ και σε μικρή απόσταση στα ανατολικά το παγκοσμίου φήμης φοινικόδασος. Η ολοκάθαρη θάλασσα, η ονειρεμένη χρυσή αμμουδιά και ιδιαίτερα οι αιωνόβιοι φοίνικες που πλαισιώνουν το τοπίο, δίνουν μιά ξεχωριστή, εξωτική γοητεία και προσελκύουν χιλιάδες επισκέπτες από όλο τον κόσμο.

Σε απόσταση 1,5 χιλιομέτρου βορειότερα είναι η θέση της αρχαίας Ιτάνου που κατοικήθηκε από τους Μινωικούς χρόνους μέχρι τον 15ο αιώνα. Στην περιοχή αυτή, κοντά στην ανατολική ακτή της Κρήτης βρίσκονται και άλλοι σημαντικοί αρχαιολογικοί χώροι : Παλαίκαστρο, Ρουσόλακκος, Πετσοφάς, στους οποίους ανακαλύφθηκαν σπουδαία ευρήματα μηκηναϊκής και μινωικής εποχής.
Νοτιότερα, σε απόσταση 8 χιλιομέτρων από το χωριό ΖΑΚΡΟΣ, στο μυχό μικρού κόλπου με υπέροχη αμμουδιά και ωραία θάλασσα, βρίσκεται η Κάτω Ζάκρος, όπου ανασκάφηκαν ερείπια της Αρχαίας Ζάκρου. Περιλαμβάνουν το τέταρτο μεγάλο μινωικό ανάκτορο, οικίες υστερομινωικής εποχής, δύο κτιριακά συγκροτήματα και σπουδαία αντικείμενα μυκηναϊκής περιόδου.
Στην καρδιά της ανατολικής Κρήτης, βρίσκεται η αρχαία Πραισός, πόλη των Ετεοκρητών, όπου οι ανασκαφές έφεραν στο φως σημαντικά ευρήματα.
Η νότια ακτή του νομού Λασιθίου έχει πολλούς πανέμορφους παραθαλάσσιους οικισμούς όπως : ΜΑΚΡΥΓΙΑΛΟΣ με καλή τουριστική υποδομή, ΑΝΑΛΗΨΗ, ΚΟΥΤΣΟΥΡΑΣ, ΜΑΥΡΟΣ ΚΟΛΥΜΠΟΣ, ΓΑΛΗΝΗ, ΑΓΙΑ ΦΩΤΙΑ και ΦΕΡΜΑ. Σε μικρή απόσταση από την ακτή βρίσκεται το ΚΟΥΤΣΟΥΝΑΡΙ όπου λειτουργούν καταλύματα χτισμένα σύμφωνα με την τοπική παραδοσιακή αρχιτεκτονική.
Δυτικότερα και πάνω στην ίδια ακτή, συναντάμε την ΙΕΡΑΠΕΤΡΑ. Πρόκειται για μία ζωντανή, σύγχρονη πόλη με λιγοστά υπολείμματα του παρελθόντος, σπουδαίο εμπορικό και τουριστικό κέντρο. Είναι χτισμένη στη θέση της αρχαίας Ιεράπυτνας. Στο λιμάνι της πόλης, υπάρχουν ερείπια ενετικού φρουρίου ( Καλές ). Έχει αξιόλογες παλιές εκκλησίες και Αρχαιολογική Συλλογή με σπουδαία ευρήματα της περιοχής (τηλ. 28420 28721 ).
Στο κέντρο της πόλης υπάρχει η πανέμορφη παραλία της Ιεράπετρας με βαθυγάλαζα νερά που προσφέρεται για μπάνιο και θαλάσσια σπορ.
Αξίζει να επισκεφθεί κανείς και το ΓΑΙΔΟΥΡΟΝΗΣΙ που βρίσκεται 8 ναυτικά μίλια νότια της Ιεράπετρας. Διαθέτει μιά από τις πιό όμορφες Ελληνικές παραλίες με χρυσή αμμουδιά και γαλαζοπράσινα νερά. Η πρόσβαση γίνεται με εκδρομικά καΐκια.
Η Ιεράπετρα έχει σημειώσει μεγάλη τουριστική ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια. Υπάρχουν τουριστικά καταλύματα κάθε κατηγορίας που προσφέρουν άνετη διαμονή.
Η αγορά της πόλης είναι εξίσου σημαντική και πολυποίκιλη. Υπάρχουν πολλά καταστήματα με είδη δώρων, ανναμνηστικά, κοσμήματα, είδη λαϊκής τέχνης και με παραδοσιακά είδη όπως ντόπια τυριά, θυμαρίσιο μέλι, κρητικό λάδι, καλιτσούνια και ξεροτήγανα. Τα τουριστικά καταστήματα βρίσκονται στην παραλιακή λεωφόρο της πόλης.
Η νυχτερινή ζωή της πόλης είναι πολυποίκιλη : υπάρχουν πολλά παραδοσιακά καφενεία, μοντέρνες καφετέριες, μεζεδοπωλεία, ταβέρνες αλλά τον πρώτο λόγο κυρίως κατά την καλοκαιρινή περίοδο έχουν τα μπαρ και τα κλαμπ που υπόσχονται βραδιές γεμάτες κέφι και ξεφάντωμα μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες.
Προχωρώντας δυτικά επί της ίδιας παραλιακής οδού συναντάμε και άλλους παραθαλάσσιους οικισμούς στο Λιβυκό πέλαγος όπως : Ποταμοί, Γρα Λυγιά, Στόμιο, Νέα Ανατολή, Αμμουδάρες, Νέος Μύρτος και Μύρτος. Σε ολόκληρη την περιοχή υπάρχουν εκτεταμένα θερμοκήπια με άφθονα πρώιμα οπωροκηπευτικά.