Γεωγραφικό & Ιστορικό Περίγραμμα Καστελορίζου

By | Ιανουάριος 28, 2009

Η Μεγίστη (Καστελόριζο) είναι το ανατολικότερο νησί του Αιγαίου.
Το ακριτικό αυτό νησί απέχει μόλις 1,5 ναυτικό μίλι από τις τουρκικές ακτές, 72 ναυτικά μίλια από τη Ρόδο και 328 ναυτικά μίλια από τον Πειραιά. Μαζί με τη Ρω, τη Στρογγύλη και άλλες μικρότερες ακατοίκητες νησίδες αποτελεί ιδιαίτερο δήμο της επαρχίας Ρόδου. Έχει έκταση 9 τετραγωνικά χιλιόμετρα και μήκος ακτών 19 χιλιόμετρα.

ΙΣΤΟΡΙΑ
Το μικροσκοπικό αλλά ιστορικό νησί είχε κατοικηθεί από την προϊστορική εποχή. Αργότερα εγκαταστάθηκαν Δωριείς και έκτισαν τείχη, στη θέση της σημερινής πρωτεύουσας. Αυτοί ονόμασαν το νησί Μεγίστη (επίσημο σημερινό όνομα του δήμου) λόγω του μεγαλυτέρου μεγέθους του από τα γύρω ακατοίκητα νησάκια. Ένας άλλος θρύλος υποστηρίζει ότι το νησί οφείλει το επίσημο όνομά του στον πρώτο οικιστή του, τον Μεγιστέα. Ονομάστηκε Καστελόριζο αργότερα, από το κάστρο που έχτισαν οι Ιωαννίτες ιππότες κατά τον 14ο αιώνα πάνω στον κοκκινωπό βράχο του νησιού (Castello Rosso = κόκκινο κάστρο).
Η Μεγίστη πήρε μέρος στην εκστρατεία της Τροίας, μαζί με τα υπόλοιπα Δωδεκάνησα και στη συνέχεια ως σύμμαχος των Αθηναίους προσέφερε πολύτιμη βοήθεια στους Περσικούς πολέμους.
Στα μέσα του 4ου π.Χ. αιώνα, στα χρόνια της Ροδιακής ευημερίας , το νησί διακυβερνήθηκε από δραστήριους Ροδίτες διοικητές , τους λεγόμενους «Επιστάτες».

Μετά το θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου, μαζί με όλα τα νησιά του Αιγαίου πέρασε στα χέρια των Ρωμαίων. Η Μεγίστη αποτέλεσε ορμητήριο του Ρωμαϊκού στόλου εναντίον Καρών πειρατών. Στη συνέχεια, το νησί απέκτησε μερική αυτονομία, η οποία όμως το 38 π.Χ. καταργήθηκε από τον αυτοκράτορα Βεσπασιανό. Μετά τη διάλυση του Ρωμαϊκού κράτος, η Μεγίστη περιήλθε στο Βυζάντιο.

Το 1306 καταλήφθηκε από τους Ιωαννίτες ιππότες της Ρόδου, οι οποίοι έχτισαν το επιβλητικό ψηλό κάστρο του νησιού και το έκαναν ένα από τα πιο δυνατά οχυρά του Αιγαίου. Από την εποχή αυτή το όνομα της Μεγίστης μετονομάστηκε σε Καστελόριζο.

Το 1461, πέρασε στην κατοχή των Καταλανών, και το 1470 στο βασιλιά της Νεάπολης. Το 1480 ερημώθηκε από τους Τούρκους ενω το 1498 το ξαναπήρε στα χέρια του ο βασιλιάς της Νεάπολης και το 1512 βρέθηκε στην κατοχή των Ισπανών.

Το 1523, ακολούθησε η κυριαρχία του σουλτάνου Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπή. Από το 1570 μέχρι το 1659 κυριάρχησαν οι Ενετοί και οι Οθωμανοί Τούρκοι με αρχηγό τον Σουλεϊμάν Β΄. Η Μεγίστη υποτάχθηκε στον Τουρκικό ζυγό, πληρώνοντας ένα ετήσιο φόρο και κράτησε το δικαίωμα της διατήρησης της θρησκείας, της γλώσσας και των παραδόσεών της. Την περίοδο εκείνη, ο στόλος της γνώρισε μεγάλη ακμή. Οι κάτοικοι του νησιού , έχοντας ιδρύσει αποκίες στα Μικρασιατικά παράλια. Επιδόθηκαν στη ναυτιλία και κυρίως στο εμπόριο ξυλείας κάρβουνου και χαλιών, που αγόραζαν από την Ανατολή και τα πουλούσαν σε άλλα νησιά του Αιγαίου, στην Αίγυπτο και στην Κύπρο.

Η ευημερία όμως ανακόπηκε το 1659, όταν το νησί κυριεύτηκε από τους Βενετούς, όμως για λίγο, αφου δεν άργησε να έλθει και πάλι στην κυριαρχία των Τούρκων.

Κατά την επανάσταση του 1821, οι Καστελοριζιοί συμμετείχαν ενεργά στον αγώνα, αφού πρώτα έστειλαν τα γυναικόπαιδα στην Κάσο και την Κάρπαθο, προσφέροντας τα πλοία τους να μεταβληθούν σε μπουρλότα με αποτέλεσμα να καταναυμαχήσουν τον αντίπαλο στόλο με σημαντικές επιτυχίες και πλούσια λάφυρα.

Το 1830, σύμφωνα με το πρωτόκολλο του Λονδίνου, το νησί επανήλθε στην Τουρκική κυριαρχία. Το Καστελόριζο όμως δεν ξέχασε τη ναυτική και εμπορική του ακμή, αλλά συνέχισε να προοδεύει ακόμη και υποδουλωμένο. Το 1904 άρχισε η αντίστροφη μέτρηση με τη μετανάστευση από το νησί. Το 1913, οι Καστελοριζιοί επαναστάτησαν με τη βοήθεια των Κρητών και διώχνουν τους εναπομείνατες Τούρκους από το νησί τους.

Η Ιταλική κατοχή, επίσης υπήρξε δυσβάσταχτη. Η ναυτιλία και το εμπόριο έπεσαν σε μαρασμό και οι κάτοικοι άρχισαν να μεταναστεύουν στην Αυστραλία, στην Αίγυπτο, στην Αθήνα με αποτέλεσμα ο συνολικός πληθυσμός του νησιού να μειωθεί σημαντικά.

Το 1926, ένας ισχυρός σεισμός κατέστρεψε μεγάλο μέρος της Μεγίστης. Το μεγάλο πλήγμα ήρθε για το νησί από τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο, οπότε το νησί βομβαρδίστηκε, με αποτέλεσμα οι λιγοστοί κάτοικοι που είχαν απομείνει να εγκαταλείψουν το νησί. Μόνο η γνωστή κυρά της Ρω, η ηρωίδα Δέσποινα Αχλαδιώτη, παρέμεινε στην ομώνυμη βραχονησίδα της, υψώνοντας κάθε πρωί την γαλανόλευκη σημαία.

Το Καστελόριζο ενσωματώθηκε επίσημα στο Ελληνικό κράτος στις 7 Μαρτίου 1947, σχεδόν ερειπωμένο.

Αφήστε μια απάντηση