Greek Islands Portal

Η Κέα, είναι γνωστή και ως Τζιά, όνομα που της δόθηκε κατά τη Φραγκοκρατία. Είναι το δυτικότερο νησί του Κυκλαδικού συμπλέγματος και το πλησιέστερο στην Αττική. Βρίσκεται ανάμεσα στο ακρωτήριο Καφηρέας της Ευβοίας και στην Κύθνο.

Το νησί είναι μάλλον ορεινό, με ψηλότερη κορυφή τον Προφήτη Ηλία (568 μέτρα).
Οι ακτές σχηματίζουν κολπίσκους : ανατολικά βρίσκεται ο κόλπος του Οτζιά και νοτιοδυτικά ο κόλπος Κούνδουρος.

Η Κέα είχε κατοικηθεί κατά τη Νεολιθική εποχή πρώτα από Πελασγούς και στη συνέχεια από Κάρες, Λέλεγες και Φοίνικες.
Ίχνη κατοίκων κατά την εποχή εκείνη έχουν έρθει στο φως από ανασκαφές που έγιναν στη θέση Κεφάλα, στην Αγία Ειρήνη και στον οικισμό Βουρκάρι.
Η Κέα υπήρξε ένα σημαντικό κέντρο του κυκλαδικού πολιτισμού. Το νησί οφείλει το όνομά του στον ήρωα Κέω , που εγκαταστάθηκε στο νησί κατά τον 11ο π.Χ. αιώνα.

Κατά τους ιστορικούς χρόνους (1000 π.Χ.) είχαν εγκατασταθεί οι Ίωνες, οπότε ιδρύθηκαν τέσσερεις ανεξάρτητες πόλεις : η Ιουλίς, η Καρθαία, η Ποιήεσσα και η Κορησσία (ή Κορησσός). Οι πόλεις αυτές περιβάλλονταν απο οχυρά τείχη και είχαν χτιστεί πύργοι σε καίρια σημεία για να ελέγχεται η περιοχή. Καθέ μία από τις πόλεις είχε δική της διοίκηση και πολίτευμα, αλλά συνεργάζονταν μεταξύ τους.

Το νησί γνώρισε μεγάλη πνευματική άνθηση και είναι πατρίδα αρκετών φημισμένων για την εποχή τους προσωπικοτήτων, όπως ο ποιητής Σιμωνίδης, ο σοφιστής Πρόδικος ο Κείος (δάσκαλος του Θουκυδίδη και του Ευρυπίδη), οι σοφιστές Θηραμένης και Ξενομήδης καθώς και ο γνωστός γιατρός Ερίστρατος κ.α.
Επίσης οι αρχαίοι Κείοι επιδίδονταν πολύ στον αθλητισμό. Είχαν λάβει μέρος σε αγωνίσματα στα Ίσθμια, Νεμέα και Ολυμπία, όπου είχαν στεφεί νικητές.

Κατά την Βυζαντινή Αυτοκρατορία, η Κέα περιλαμβανόταν στην επαρχία της Ελλάδος και βρισκόταν υπό την κυριαρχία του ανατολικού Ρωμαϊκού Κράτους.
Η Ιουλίδα ήταν τότε το μοναδικό πολιτικό κέντρο της Κέας, ενω το σύστημα της κοινοπολιτείας μεταξύ των 4 μεγάλων πόλεων, που είχαν προαναφερθεί, είχε πάψει να υφίσταται. Τότε χτίστηκε το βενετσιάνικο κάστρο, στη θέση της ακρόπολης της αρχαίας Ιουλίδας.

Μεταξύ 1207 – 1566, το νησί είχε κατακτηθεί από διαφορους δυνάστες, οπότε γνώρισε πολλές πειρατικές επιδρομές και λεηλασίες. Μετά τη λήξη της Ενετοκρατίας, η Κέα υποδουλώθηκε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Κατά την Επανάσταση του 1821 , συμμετείχε ενεργά στον αγώνα και στα 1830, ενσωματώθηκε στο νεοσύστατο Ελληνικό κράτος.