Greek Islands Portal

Η Αμοργός βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο του Κυκλαδικού συμπλέγματος, 16 ναυτικά μίλια νοτιοανατολικά της Νάξου και 133 ναυτικά μίλια από τον Πειραιά. Έχει επιφάνεια 121 τετραγωνικά χιλιόμετρα .

Είναι ορεινό νησί με ψηλότερη κορυφή το Κρίκελο ( 820 μέτρα ) και τον Προφήτη Ηλία ( 699 μ. ) . Οι ανατολικές ακτές της είναι βραχώδεις, ενω οι δυτικές σχηματίζουν ήρεμους κολπίσκους , που προσφέρονται για κολύμπι.
Το νησί έχει 2 φυσικά λιμάνια : τα Κατάπολα και την Αιγιάλη.

ΙΣΤΟΡΙΑ – ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Η Αμοργός , πιθανώς , οφείλει το όνομά της στο σπάνιο φυτό Μούργος , από το οποίο έπερναν κόκκινη βαφή για τον χρωματισμό των χιτώνων. Είναι ένα νησί με πλούσια πολιτιστική κληρονομιά .Τα σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα που ήλθαν στο φως από ανασκαφές πού εγιναν στο νησί, μαρτυρούν ότι η Αμοργός, ήταν ενεργό κέντρο του Κυκλαδικού πολιτισμού.
Υπήρχαν 3 αρχαίες σημαντικές πόλεις που γνώρισαν μεγάλη ακμή :η Μινώα , η Αρκεσίνη και η Αιγιάλη , οι οποίες αποτελούσαν κοινοπολιτεία, αλλά καθεμία από αυτές είχε δικό της πολίτευμα και νόμισμα. Κατά τον 4ο αιώνα , στις πόλεις αυτές αναπτύχθηκε ιδιαίτερα η ναυτιλία, η βιοτεχνία και το εμπόριο καθώς και η διακίνηση των Αμοργινών χιτώνων. Η καθεμία από τις πόλεις αυτές είχε δική της οργάνωση και πολίτευμα. Η Μινώα βρισκόταν στην κορυφή του λόφου της Μουντουλιάς, εκεί που βρίσκεται σήμερα το λιμάνι των Καταπόλων. Πήρε το όνομά της από τους Μινωίτες που κατέκτησαν το 2200 – 1900 π.Χ. οπότε είχε κυριαρχήσει η Κρητική ηγεμονία και έγινε το εμπορικό και ναυτικό κέντρο της Μινωικής Κρήτης . Η Μινώα γνώρισε μεγάλη ακμή.
Η Αρκεσίνη βρισκόταν στη νοτιοδυτική πλευρά του νησιού , στη σημερινή περιοχή Καστρί . Ιδρύθηκε κατά την Γεωμετρική περίοδο ( 9ος – 8ος αιώνας π.Χ. ) , όταν το νησί αποικίστηκε από Ίωνες της Νάξου. Είναι η μοναδική από τις τρεις που διασώζονται κάποια από τα αρχαία τείχη της.
Η Αιγιάλη ήταν στη βόρεια πλευρά της Αμοργού , ιδρύθηκε από Ίωνες της Μιλήτου και διατηρεί το ίδιο όνομα μέχρι σήμερα. Καθώς η Αμοργός είχε αποικιστεί από Ίωνες , άρχισε να σχετίζεται με πολλές Ιωνικές πόλεις με αποτέλεσμα να εξελιχθεί σε μεγάλο κόμβο εμπορίου .Τα σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα περιλαμβάνουν Πρωτοκυκλαδικούς τάφους , αγγεία και αγάλματα . Πολλά από αυτά φυλάσσονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Αμοργού , που στεγάζεται στον Πύργο Γαβρά στη Χώρα. Μέχρι σήμερα έχουν ανασκαφεί περίπου 12 Ακροπόλεις από την Πρωτοκυκλαδική περίοδο και απομεινάρια πολλών κατοικιών και νεκροταφείων. Οι Ακροπόλεις χτίζονταν σε κορυφές λόφων για να προστατεύονται. Στα προϊστορικά νεκροταφεία έχουν βρεθεί κτερίσματα , μαρμάρινα ειδώλια , κεραμικά.
Το 478 π. Χ. η Αμοργός προσχώρησε στην Αθηναϊκή συμμαχία. Το 337 π.Χ. περιήλθε στους Μακεδόνες , οι οποίοι έχτισαν οχυρώματα σε νευραλκιά σημεία του νησιού. Το 322 π. Χ. έγινε η σημαντική ναυμαχία της Αμοργού , μεταξύ Αθηναίων και στρατηγών του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Την ήττα γνώρισε η Αθήνα και έχασε την ναυτική ηγεμονία της.

Κατά τη Ρωμαϊκή εποχή η Αμοργός , ήταν τόπος εξορίας , όπως άλλωστε και πολλά νησιά των Κυκλάδων.
Κατά τον 7ο – 10ο αιώνα, δοκιμάστηκε από πειρατικές επιδρομές με αποτέλεσμα να ερημώσουν οι παράκτιες περιοχές του νησιού.

Κατά την Ενετοκρατία, περιήλθε στους Γκίζι και το 1309 προσαρτήθηκε στο Δουκάτο του Αιγαίου. Το 1370 την κατέλαβε ο Ενετικός στόλος. Από αυτή την εποχή δεν σώζονται πολλά μνημεία, με εξαίρεση το Κάστρο στη Χώρα και ένα τετράγωνο πύργο που βρίσκεται στο χωριό Θολάρια. Για τα επόμενα χρόνια, η Αμοργός δοκιμάστηκε από νέες επιδρομές πειρατών και πολλοί κάτοικοί της , κατέφυγαν στην Κρήτη. Το 1446, κύριος του νησιού έγινε ο Κουιρίνι, ο Κόμης της Αστυπαλαίας και το 1537 καταλήφθηκε από τον Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα. Το 1751 ιδρύεται η Ελληνική Σχολή στο μοναστήρι της Αγίας Μαρίνας.

Η Αμοργός συμμετείχε στην επανάσταση του 1821. Πολλοί Αμοργινοί πολέμησαν στην Πελοπόννησο κατά των Τούρκων , ενω το ναυτικό του νησιού έδοσε πολλά στον αγώνα. Το 1832 ενώθηκε με την Ελλάδα.